"Wanneer is hij voor het laatst gezien?" De monteur stond op onze huishoudtrap, met zijn hoofd en schouders door het zolderluik, en keek naar de ketel alsof die hem persoonlijk iets had aangedaan. Ik wist het niet. Niemand wist het. De ketel zat erbij in de koop, het onderhoudsboekje niet.
Het is een HR-combiketel uit 2011. Hij hangt op zolder en doet sinds mei gewoon wat hij moet doen: warm water, en sinds eind september ook de verwarming. Juist daarom was ik hem een beetje vergeten. Vorige week dinsdag, op mijn thuiswerkdag, kwam er voor het eerst sinds wij hier wonen iemand naar kijken.
Geen boekje, wel een buurvrouw
Bij de overdracht kregen we een plastic map met handleidingen van de afzuigkap, de deurbel en een boormachine die allang niet meer in huis was. Van de ketel niets. Op de ketel zelf zat ook geen sticker van een laatste beurt. Gerda van hiernaast wist het wel ongeveer: "Hij liet elk najaar iemand komen, hoor. Een wit busje." Of dat de laatste jaren ook nog zo was, durfde ze niet te zeggen, en Gerda durft meestal alles te zeggen.
Ik belde drie installateurs uit de buurt. Twee boden een onderhoudsabonnement aan, tussen de € 11 en € 15 per maand, met voorrang bij storing. Een losse beurt kostte bij de goedkoopste € 119, inclusief voorrijkosten. Zo'n abonnement is dus € 132 tot € 180 per jaar. We kozen de losse beurt en nemen het risico dat we een storing zelf betalen. Voor een ketel van veertien jaar is dat een gok, dat weet ik. Vraag het me volgend jaar nog eens.
Wat de monteur deed en zei
Hij was ruim een uur bezig, half liggend onder het schuine dak. Brander eruit en schoongemaakt, de warmtewisselaar bekeken, de rookgassen gemeten en de afvoer door het dak gecontroleerd. Het smerigst was de sifon, het bakje waar het condenswater doorheen loopt. Daar zat een grijze drab in die volgens hem "een paar jaar" oud was. Dat zegt misschien meer dan Gerda.
Zijn oordeel: "Netjes voor zijn leeftijd." Veertien jaar is voor een combiketel niet jong. Volgens hem halen veel ketels van dit type vijftien tot twintig jaar, maar een datum durfde hij niet te noemen. Zijn advies: niet vervangen zolang hij goed draait, wel alvast nadenken over wat we daarna willen. "Anders koop je in januari in paniek wat er op voorraad is." Dat heb ik opgeschreven.
De druk stond op 1,1 bar
Het enige echte punt was de waterdruk. Op de meter voor op de ketel stond 1,1 bar, en bij ons hoort die tussen 1,5 en 2 bar te staan als de installatie koud is. Te lage druk is niet meteen gevaarlijk, maar op den duur valt de ketel in storing, en de radiatoren die het hoogst zitten worden als eerste lauw. Dat laatste herkende ik: boven is het al weken frisser dan beneden.
Hij liet me zien hoe je bijvult, zodat ik dat voortaan zelf doe. Bij onze ketel gaat het zo:
- De verwarming een tijdje uit, zodat de ketel en de leidingen afkoelen.
- Het vulkraantje onder de ketel heel langzaam opendraaien. Je hoort het water stromen.
- Met één oog op de meter dichtdraaien zodra hij op 1,8 bar staat.
- Na het ontluchten van de radiatoren opnieuw kijken, want dan zakt de druk weer.
Hoe het bij een andere ketel zit, staat in de handleiding, en die zijn er in alle soorten. Bij ons betekent bijvullen in elk geval: haak aan het luik, luik open, huishoudtrap eronder en op je knieën onder de dakpannen.
De rekening was € 119. Op de ketel zit nu een sticker met 14-10-2025 erop, en in mijn telefoon staan twee herinneringen: één voor oktober volgend jaar, en één voor elke eerste zondag van de maand, om even naar die meter te kijken. Dat tweede ga ik vergeten, dat weet ik nu al.
