Dinsdag 10 februari, 05.41 uur. Ik stond in mijn badjas in de hal, met de zaklamp van mijn telefoon op de gasmeter gericht, en schreef de stand op de achterkant van een envelop. Boven ging de douche aan. Bram had een vroege dienst, en ik had bedacht dat zijn douche mijn meetmoment werd.
Het idee: ’s nachts staat onze verwarming laag, dus om kwart voor zes doet de ketel niets anders dan warm water maken. Acht minuten later stond de meter 0,33 m³ verder. Dat is één douchebeurt van Bram, in gas.
De som
Bram doucht acht minuten, ik twaalf. Dat hadden we een week lang met de stopwatch op onze telefoon bijgehouden, en voor mezelf had ik eerlijk gezegd op minder gehoopt. We douchen in het bad uit 1987, achter een gordijn dat aan je benen plakt, onder een douchekop die er waarschijnlijk al net zo lang hangt. Die gaf ruim 10 liter per minuut: een emmer van tien liter zat in 58 seconden vol. Samen gaat er dus elke dag zo'n 200 liter water door de douche, en de ketel brengt dat van ongeveer 10 naar 38 graden.
Mijn eerste som kwam uit op ruim € 700 per jaar. Daar schrok ik van, tot ik zag dat ik had gerekend alsof al dat water naar 60 graden moest, de temperatuur waarop de ketel het warme water maakt. Je mengt het natuurlijk met koud. Met de goede temperatuur en een ketel die ongeveer 80 procent van het gas in warm water omzet, kwam ik op zo'n 0,04 m³ gas per douche-minuut. Dat klopte mooi met de gasmeter van die dinsdagochtend.
Naar een jaar gerekend, met 340 dagen douchen omdat we ook weleens weg zijn of een dag overslaan: ongeveer 275 m³ gas en 68 m³ water. Met ons gastarief van rond de € 1,25 per m³ is het gas zo'n € 345. Water is goedkoop, bij Vitens met belasting erbij nog geen twee euro per m³, dus ruim € 100. Samen ongeveer € 450 per jaar. Een douchebeurt van mij kost zo'n 80 cent, een van Bram ruim 50.
Zandloper en douchekop
Daarna hebben we twee dingen veranderd. Op de zalmbeige tegels hangt nu met een zuignap een zandloper van vijf minuten, € 4 bij de Action. En de volgende dag draaide Bram er een waterbesparende douchekop van € 24 op. Met dezelfde emmer duurt het nu 84 seconden voor er tien liter in zit, ruim 7 liter per minuut. De ketel slaat gewoon aan, het water is net zo warm, en de straal voelt anders, maar niet minder.
De zandloper is vooral voor mij. Ik draai hem om als ik eronder stap, en als hij leeg is, weet ik dat ik moet afronden. Na twee weken zit ik gemiddeld op negen minuten. Bram heeft er één keer naar gekeken. ‘Ik doe acht minuten. Dat is gewoon douchen.’ Daar valt weinig tegen in te brengen.
Met de nieuwe kop en mijn negen minuten gaan we van 200 naar ongeveer 120 liter per dag. Op papier scheelt dat zo'n 108 m³ gas en 27 m³ water per jaar, samen ruim € 175. Het grootste deel daarvan komt van de douchekop, niet van mijn karakter. Mijn eigen drie minuten zijn goed voor een kleine € 50.
Wat de som niet ziet
Of het straks ook op de jaarafrekening te zien is, weet ik niet. De gasmeter laat douchen niet apart zien, want in februari draait de verwarming er dwars doorheen, en elke week is het weer anders. Vanaf donderdag telt de vloerisolatie ook nog mee. Wat ik in mijn som ook was vergeten: het water dat je laat lopen tot het warm is. Onze ketel hangt op zolder, de badkamer zit een verdieping lager, en het duurt bijna een halve minuut voor er iets warms uitkomt. Dat eerste koude water vang ik nu op in een emmer voor de planten in de voorkamer, en die kunnen alle hulp gebruiken.
Kosten van de hele operatie: € 28. Als ik me aan de zandloper houd, is dat in een maand of twee terugverdiend.
