"Lieke, kom eens kijken." Bram stond op zaterdagavond in de hoek van de woonkamer, met een plamuurmes in de ene hand en een vergeeld stuk papier in de andere. Een krant. Een regionale krant van woensdag 14 april 1971, met een advertentie voor kleurentelevisies en de waterstanden van de IJssel. Iemand had hem ooit als ondergrond op de muur geplakt, en wij hadden hem net weer losgestoomd.
Dat was laag drie. In de woonkamer telden we er vier: bovenop het bloemetjesbehang dat we bij de bezichtiging al hadden gezien, daaronder beige structuurbehang dat minstens twee keer was overgeschilderd, dan de kranten, en op een paar plekken nog een dun groen streepjesbehang, waarschijnlijk uit 1964 zelf. In de slaapkamer en de kleine kamer bleef het gelukkig bij twee lagen.
Wat een behangstomer echt doet
De stomer kochten we die zaterdag bij de bouwmarkt, voor € 49. Huren kon ook, voor ongeveer de helft per dag, maar we wisten dat we hem langer dan twee dagen nodig hadden. Je vult een reservoir met water, wacht tien minuten tot het kookt en houdt dan een plaat tegen de muur waar stoom uit komt. Na twintig tot dertig seconden is de lijm zacht genoeg om het behang er met een krabber af te duwen.
Dat is de theorie, en op het bloemetjesbehang klopte die ook. Op overgeschilderd structuurbehang doet een stomer bijna niets, want de verf houdt de stoom tegen. Pas toen we eerst met een behangperforator over de muur gingen, een roller met pinnetjes die honderden gaatjes prikt, kwam er beweging in. Die perforator hadden we de eerste avonden nog niet. Dat waren twee verloren avonden.
Wat niemand je vertelt: stoom moet ergens heen. Na een uur waren de ramen helemaal beslagen en rook het in huis naar natte pap en oude lijm. Ramen open, ook als het fris is.
Vier groepen en een bouwlamp
Rond stopcontacten en schakelaars werk je met heet water en metalen krabbers, dus de stroom moet eraf. Onze groepenkast uit 1964 heeft vier groepen en geen aardlekschakelaar, en we wisten nog niet welke groep bij welke kamer hoorde. We hebben ze dus alle vier uitgezet en gewerkt bij een bouwlamp op een accu, met een spanningzoeker erbij voor de zekerheid. Niet gezellig, wel rustig.
Eén fout maakte ik zelf. Bij het raam in de woonkamer hield ik de plaat te lang op dezelfde plek, en er kwam een stuk stucwerk mee zo groot als mijn hand. Dat moest later gevuld en geschuurd worden, en schuren is het enige klusje in dit huis dat ik echt haat.
Tien dagen en € 111
Van vrijdag 16 tot en met zondag 25 mei hebben we gestoomd en gekrabd, vooral 's avonds en twee zaterdagen helemaal. Bram stoomde, ik krabde, en dat bleek een prima verdeling. Samen waren we er ongeveer 34 uur mee bezig: zestien uur voor de woonkamer, tien voor de slaapkamer en de rest voor de kleine kamer en het opruimen. Het behang ging in veertien volle vuilniszakken naar de milieustraat.
Naast de stomer gaven we € 62 uit aan materiaal: de perforator (€ 9), twee krabbers (€ 14), afdekfolie en stucloper (€ 18), vuilniszakken (€ 6), een emmer en sponzen (€ 7) en een fles afweekmiddel (€ 8) die we na één avond niet meer hebben aangeraakt. Samen € 111. Als ik het opnieuw deed, zou ik eerst overal perforeren en pas daarna de stomer aanzetten. En ik zou niet drie kamers tegelijk openbreken, want dan heb je tien dagen lang drie bouwplaatsen en nergens een plek om even te zitten.
Het stuk krant uit 1971 ligt nu plat in een map. Bram wil het inlijsten. Ik wil eerst verven.
