Om tien uur vanochtend zaten we aan een ronde tafel met twee koppen koffie en een map die ik veel te dik had gemaakt. Loonstroken van de afgelopen drie maanden, een overzicht van DUO, onze samenlevingsovereenkomst en een A4'tje met twaalf vragen in lettergrootte 14, zodat ik ze niet hoefde te zoeken. Bram had een vrije dag, ik had de ochtend vrij genomen. Anderhalf uur later stonden we weer buiten, met één getal waar ik blij van werd en een tweede waar ik nog steeds van moet slikken.
Waarom een onafhankelijk adviseur
Onze eigen bank bood ook een gratis gesprek aan. Daar hebben we bewust niet voor gekozen, omdat een bank je logischerwijs vooral haar eigen hypotheek laat zien. Wij wilden iemand die meerdere geldverstrekkers naast elkaar kan leggen. Via een collega kwamen we bij een onafhankelijk kantoor in Zwolle terecht; het eerste oriëntatiegesprek is daar gratis en zonder verplichtingen. Namen noem ik hier niet. Wat voor ons werkt, hoeft voor een ander niet te werken.
Onze twaalf vragen
De vragen had ik in de weken ervoor verzameld, vooral naar aanleiding van de online rekentools die zo ver uit elkaar lagen. Dit is de lijst zoals hij op tafel lag:
- Hoeveel kunnen we maximaal lenen, en hoeveel zou u ons aanraden?
- Hoe telt Brams studieschuld mee?
- Telt zijn onregelmatigheidstoeslag mee, en zo ja, welk deel?
- Kunnen we een hypotheek met NHG krijgen, en wat kost dat?
- Hoe lang zetten mensen de rente nu meestal vast, en waarom?
- Wat zijn de kosten koper ongeveer?
- Betalen wij overdrachtsbelasting?
- Hoe werkt een financieringsvoorbehoud, en hoe lang moet dat zijn?
- Hoe snel kunt u iets regelen als we een bod gedaan hebben?
- Wat gebeurt er met de hypotheek als we uit elkaar gaan? We zijn niet getrouwd.
- Wat kost uw advies, en wanneer betalen we dat?
- Wat moeten we nú al regelen, voordat we gaan bieden?
Vraag tien voelde gek om hardop te stellen met Bram naast me. De adviseur vond hem juist goed. We hebben sinds 2022 een samenlevingscontract, en volgens haar is het verstandig om bij een koophuis te kijken of daar genoeg in staat. Dat staat nu op ons lijstje.
€ 342.000, en € 2.950
Het eerste getal: volgens de adviseur kunnen we op dit moment rond de € 342.000 lenen. Dat is met Brams studieschuld meegerekend en met een deel van zijn toeslag, omdat hij die al jaren structureel krijgt. Het ligt tussen de middelste en de hoogste uitkomst van de online tools in. Fijn om te weten, maar het verandert weinig aan onze eigen grens van ongeveer € 1.450 bruto per maand.
Andere antwoorden die ik heb opgeschreven: kosten koper komen voor ons waarschijnlijk uit op € 7.000 à € 8.000 en die kun je niet meefinancieren. Overdrachtsbelasting betalen we waarschijnlijk niet, omdat we allebei jonger zijn dan 35 en het ons eerste huis wordt, zolang de koopsom onder een bepaalde grens blijft. Op dit moment hebben we € 34.500 gespaard, en dat vond ze een goed begin.
Het tweede getal kwam bij vraag elf. Voor het advies en het regelen van de hypotheek rekent dit kantoor € 2.950. Dat betaal je bij de notaris, dus pas als er echt een huis komt. Ik wist dat het geld kostte, maar ik had ergens € 1.500 in mijn hoofd. Ik heb even heel aandachtig naar mijn koffie gekeken.
Thuis heb ik het opgezocht, en voor een onafhankelijk adviseur blijkt het geen raar bedrag. Het zijn wel bijna drie maanden huur.
Wat ik de volgende keer anders zou doen: de vragenlijst vooraf mailen. Nu gingen de eerste twintig minuten op aan uitleg die we ook hadden kunnen lezen, en gingen de laatste drie vragen er in sneltreinvaart doorheen. Vraag twaalf heb ik vanmiddag per mail nagestuurd. Op de fiets naar huis zei Bram alleen: ‘Twee negen vijftig. Dat zijn veel nachtdiensten.’
Daarna heb ik een nieuw spreadsheet aangemaakt. Het heet de huis-sheet en de eerste regel is: oriëntatiegesprek, 3 december, € 0. De tweede regel staat er ook al, voorlopig in het grijs: advies, € 2.950.
